Περιγεννητική ΙΨΔ

Η περίοδος της εγκυμοσύνης και της μεταγεννητικής φάσης συχνά περιγράφεται ως μια θετική και συναρπαστική εμπειρία. Ωστόσο, για πολλούς νέους γονείς, η μετάβαση στον γονεϊκό ρόλο συνοδεύεται από συναισθήματα φόβου, άγχους και ανασφάλειας για τη νέα πραγματικότητα και τις ευθύνες που αυτή συνεπάγεται.

Σε ορισμένες περιπτώσεις τόσο σε μητέρες όσο και σε πατέρες η περιγεννητική περίοδος μπορεί να χαρακτηρίζεται από έντονη ψυχική δυσφορία, αμφιβολία και αρνητικές σκέψεις που σχετίζονται με την ασφάλεια ή τη φροντίδα του εμβρύου ή του νεογέννητου παιδιού. Όταν τα συμπτώματα αυτά είναι επίμονα, προκαλούν σημαντική έκπτωση στη λειτουργικότητα και επηρεάζουν τη φροντίδα του βρέφους ή την καθημερινή ζωή του γονέα, τότε ενδέχεται να πρόκειται για Περιγεννητική Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή.

 

 

Κατηγορίες Ιδεοληψιών στην Περιγεννητική ΙΨΔ

Οι ιδεοληψίες στην Περιγεννητική ΙΨΔ είναι συχνά τρομακτικές και προκαλούν έντονο άγχος, ενοχή ή ντροπή στο άτομο που τις βιώνει. Παρά το δυσάρεστο περιεχόμενό τους, οι σκέψεις αυτές δεν αντανακλούν επιθυμίες ή προθέσεις ούτε και τις πραγματικές αξίες και βαθύτερες πεποιθήσεις του ατόμου. Συχνά κατατάσσονται στις παρακάτω θεματικές:

Ιδεοληψίες πρόκλησης βλάβης
Φόβος ότι το άτομο θα βλάψει το μωρό, σκόπιμα ή κατά λάθος.

Παράδειγμα: «Κι αν μου έρθει να πετάξω το μωρό από το παράθυρο;»

Ιδεοληψίες με σεξουαλικό περιεχόμενο
Παρεισφρητικές σκέψεις με σεξουαλικό περιεχόμενο που σχετίζονται με το βρέφος και προκαλούν έντονη ντροπή και ενοχή.

Παράδειγμα: «Κι αν μου έρθει να κακοποιήσω σεξουαλικά το παιδί μου;»

Ιδεοληψίες μόλυνσης ή καθαριότητας
Υπερβολικό άγχος ότι το βρέφος μπορεί να εκτεθεί σε μικρόβια ή να μολυνθεί με κάποιον τρόπο.

Παράδειγμα: «Μήπως έχω AIDS και μόλυνα το μωρό καθώς το θήλαζα;»

Ιδεοληψίες με θρησκευτικό ή ηθικό περιεχόμενο
Άγχος ότι το παιδί θα υποφέρει εξαιτίας “ηθικών αδυναμιών” του γονέα.

Παράδειγμα: «Μήπως είμαι αμαρτωλός/ή και το παιδί μου θα τιμωρηθεί για αυτό;»

Ιδεοληψίες συμμετρίας ή τάξης
Ανάγκη για συμμετρία, τάξη ή “σωστή” διάταξη πραγμάτων, συχνά συνδεδεμένη με την ασφάλεια του μωρού.

Παράδειγμα: «Αν δεν τακτοποιήσω όλα τα ρούχα με συγκεκριμένο τρόπο, μπορεί να πάθει κάτι το μωρό.»

Συνήθεις Καταναγκασμοί στην Περιγεννητική ΙΨΔ

Συνήθεις καταναγκασμοί στην Περιγεννητική ΙΨΔ είναι οι ακόλουθοι:

  • Επαναλαμβανόμενος έλεγχος του μωρού (π.χ. αν αναπνέει κατά τη διάρκεια του ύπνου)
  • Αποφυγή φυσικής επαφής με το βρέφος (π.χ. μπάνιο, άγγιγμα, θηλασμός)
  • Αποφυγή συγκεκριμένων αντικειμένων ή καταστάσεων (π.χ. μαχαίρια, ψαλίδια)
  • Υπερβολικό πλύσιμο χεριών ή απολύμανση επιφανειών
  • Συχνή αναζήτηση διαβεβαίωσης από άλλους (π.χ. «Είμαι καλή μητέρα;»)
  • Νοερές «τελετουργίες» για αποτροπή πιθανών δυσάρεστων συμβάντων

Η Σημασία της Έγκαιρης Παρέμβασης

Η Περιγεννητική ΙΨΔ μπορεί να παραμείνει αδιάγνωστη, καθώς πολλοί γονείς διστάζουν να μιλήσουν για τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους από φόβο ή ντροπή. Η έγκαιρη αναγνώριση της και η αναζήτηση βοήθειας από κατάλληλο επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι καθοριστικής σημασίας για την αξιολόγηση της κατάστασης και την παροχή της κατάλληλης φροντίδας.

Με την κατάλληλη υποστήριξη, τα συμπτώματα της περιγεννητικής ΙΨΔ μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, επιτρέποντας στους γονείς να ανακτήσουν την ψυχική τους ισορροπία και να ανταποκριθούν με ασφάλεια και φροντίδα στον ρόλο τους.