Γιατί η ΙΨΔ εξακολουθεί να υποδιαγιγνώσκεται;Τί αποκαλύπτει πρόσφατη Έκθεση του IOCDF
Η ΙΨΔ αποτελεί μια από τις συχνότερες ψυχικές διαταραχές. Υπολογίζεται ότι έως και 240 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως θα εμφανίσουν ΙΨΔ κάποια στιγμή στη ζωή τους. Παρότι σήμερα υπάρχουν αποτελεσματικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες, εκατομμύρια άνθρωποι συνεχίζουν να υποφέρουν χωρίς να λαμβάνουν την κατάλληλη φροντίδα.
Πρόσφατη Έκθεση (White Paper) του International OCD Foundation (IOCDF), που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, παρουσιάζει την πραγματική εικόνα της διάγνωσης και της θεραπείας της ΙΨΔ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η έκθεση βασίζεται στην ανάλυση ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων δέκα ετών, τα οποία αφορούσαν περισσότερα από 10,4 εκατομμύρια άτομα.
Η ΙΨΔ παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη
Από το σύνολο των ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων που αναλύθηκαν, μόνο το 0,51% των ατόμων είχε επίσημη διάγνωση ΙΨΔ. Το ποσοστό αυτό απέχει σημαντικά από τη διά βίου συχνότητα εμφάνισης της ΙΨΔ, η οποία εκτιμάται ότι φτάνει έως και το 3% του γενικού πληθυσμού.
Οι ερευνητές εντόπισαν επιπλέον χιλιάδες περιπτώσεις στις οποίες οι κλινικές σημειώσεις περιείχαν σαφείς ενδείξεις ΙΨΔ, χωρίς όμως να έχει καταγραφεί επίσημη διάγνωση. Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι έως και το 75% των ανθρώπων με ΙΨΔ δεν εντοπίζονται ή δεν διαγιγνώσκονται από τους επαγγελματίες υγείας.
Το Θεραπευτικό Κενό
Ακόμη και όταν τίθεται η διάγνωση, η πρόσβαση στην κατάλληλη θεραπεία παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης:
– Μόλις το 2% των ατόμων με ΙΨΔ είχαν λάβει Θεραπεία Έκθεσης με Παρεμπόδιση της Αντίδρασης (Exposure and Response Prevention – ERP),
Μόνο το 19% είχαν λάβει οποιαδήποτε μορφή Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας (Cognitive Behavioral Therapy – CBT),
- Περισσότερο από το 72% δεν είχαν καν παραπεμφθεί για επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπεία, όπως η ERP, παρότι περισσότεροι από τους μισούς είχαν ήδη αξιολογηθεί από επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι σημαντικός αριθμός επαγγελματιών ψυχικής υγείας εξακολουθεί να μην εφαρμόζει ή να μην παραπέμπει τους ασθενείς στις θεραπευτικές παρεμβάσεις που προτείνονται από τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την ΙΨΔ.
Τι χρειάζεται να αλλάξει
Η Έκθεση προτείνει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις για τη βελτίωση της διάγνωσης και της θεραπείας της ΙΨΔ:
-Συστηματικό έλεγχο (screening) για την έγκαιρη αναγνώριση και διάγνωση της ΙΨΔ.
-Ενίσχυση της εκπαίδευσης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, ώστε να μπορούν να αξιολογούν, να διαγιγνώσκουν και να θεραπεύουν αποτελεσματικά την ΙΨΔ, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης στη Θεραπεία Έκθεσης με Παρεμπόδιση της Αντίδρασης (EμΠΑ).
-Εφαρμογή των θεραπευτικών κατευθυντήριων οδηγιών, οι οποίες αναγνωρίζουν την ΕμΠΑ ως θεραπεία πρώτης επιλογής για την ΙΨΔ.
– Ενίσχυση της ενημέρωσης του κοινού και των επαγγελματιών υγείας, ώστε να μειωθούν οι λανθασμένες αντιλήψεις, το στίγμα και οι καθυστερήσεις στη διάγνωση.
Συμπερασματικά, η τελευταία Έκθεση του IOCDF αναδεικνύει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ της διαθέσιμης επιστημονικής γνώσης και της καθημερινής κλινικής πρακτικής. Παρότι υπάρχουν αποτελεσματικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες, πολλά άτομα με ΙΨΔ είτε δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα είτε δεν λαμβάνουν τη θεραπεία που συστήνεται από τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.
Η βελτίωση της έγκαιρης αναγνώρισης της διαταραχής, η ενίσχυση της εκπαίδευσης των επαγγελματιών και η πρόσβαση σε επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε περισσότεροι πάσχοντες να έχουν πρόσβαση στην αποτελεσματικότερη διαθέσιμη θεραπεία της διαταραχής.
Σημείωση
Το παρόν άρθρο βασίζεται στην Έκθεση (White Paper) του International OCD Foundation (IOCDF) και παρουσιάζει συνοπτικά τα βασικά ευρήματά της. Σε ορισμένα σημεία περιλαμβάνεται μεταφρασμένη απόδοση επιλεγμένων αποσπασμάτων του πρωτότυπου κειμένου.
Πηγή:
International OCD Foundation. (2025). America’s OCD care crisis: National findings on the failure of effective OCD treatment to reach patients. International OCD Foundation